Oude tijden herleven met abandonware

Retro-games zijn en blijven populair. Wie bijvoorbeeld een tweedehands Nintendo game wil aanschaffen, betaalt tegenwoordig in sommige gevallen zelfs meer dan de winkelwaarde van destijds. Gamers die van nostalgische spelervaringen houden, zoeken hun toevlucht dan ook vaak in abandoned software, oftewel: abandonware.

Abandonware is software, vaak een oude game, die niet meer commercieel wordt verhandeld. De games zijn door de makers ‘verlaten’. Onder veel mensen bestaat de opvatting dat in zulke gevallen het betreffende spel vrij geëxploiteerd mag worden, bijvoorbeeld door er een online flashgame van te maken. “Want”, zo luidt de gedachte, “het spel is verlaten en daarom vrij van auteursrechten”. Klopt deze gedachte?

Games uit het stenen tijdperk

Een computerspel is over het algemeen aan te merken als een (beschermd) ‘werk’ in de zin van de Auteurswet. Dat betekent dat de maker van dit spel in beginsel als de auteursrechthebbende gezien moet worden.

Het auteursrecht vervalt na 70 jaar na de dood van de maker. Dit houdt in dat rechthebbenden tot aan dit verval hun auteursrecht kunnen uitoefenen. Ook als de maker er niets (meer) mee doet! Op het gebruik van de vroegste games uit het stenen tijdperk van de jaren ’50 – ’60 (‘Tennis for Two’, iemand?) zullen dus nog steeds auteursrechten rusten, en is nog steeds toestemming van de rechthebbende nodig. Na het verval van het auteursrecht, komt het spel terecht in het ‘publieke domein’ en staat het iedereen vrij om het spel, althans in zijn originele vorm, te exploiteren.

Toestemming

Juridisch gezien kan vandaag de dag abandonware als ‘software vrij van auteursrechten’, moeilijk bestaan. De auteursrechten vervallen immers pas na 70 jaar. Wil de maker zelf dat zijn werk voor iedereen vrij te gebruiken is, dan zal hij dit op de één of andere manier kenbaar moeten maken aan de buitenwereld.

De maker kan bijvoorbeeld door het geven van een expliciete toestemming, ook wel ‘licentie’ genoemd, zijn wens kenbaar maken om anderen de game verder te exploiteren. Dit kan eenvoudig door een licentie met de ‘gebruiksvoorwaarden’ op het spel te ‘plakken’ via licentiesystemen als GNU General Public License of Creative Commons. De gebruiker kan uit die gebruiksvoorwaarden opmaken wat hij met de game mag doen (en wat niet).

Tennis for Two: the 2065 edition

De maker van het spel Tennis for Two (uit 1958!) is de Amerikaan William A. Higinbotham. Hij is in 1994 overleden. In theorie zouden zijn erfgenamen tot 2065 hun rechten op dit spel kunnen uitoefenen. We kunnen dus pas rond 2065 echte abandonware verwachten, vrij van auteursrechten. Spelen we tegen die tijd de ‘2065 edition’ van Tennis for Two?

Deze column schreef ik samen met Evert van Gelderen en werd eerder gepubliceerd in hét vaktijdschrift voor de gamingindustrie Control.

Lees hier de eerdere columns op het gebied van het entertainmentrecht.